سوى آشيان روحانى پرواز كرد . شمس الدين لاجين از هرات بگريخت و به اندك روزگارى از تبع ملك مجد در هرات ديّارى نماند و بعضى از روات چنين تقرير كردند كه وفات شمس الدين محمد بن ملك مجد در آن سال بود كه ملك مغفور شمس الحق و الدين كرت به حكومت شهر هرات آمد . اين بود تمامى تواريخ جماعتى كه پيش از [ 140 ] ملوك غور در هرات حاكم بوده‌اند . بعد از اين در تواريخ احوال ملوك اسلام غور شروع كنم ، بر وجه صدق ؛ چه حكم ملك اعظم سلطان الحاج و الزايرين غياث الحق و الدين ابو الفتح محمد بن محمد بن محمد بن ابى بكر كرت بر آن جمله به نفاذ پيوسته ، كه قصص و حكايتى كه در اين تاريخ‌نامه ثبت خواهد شد ، بايد كه راست بود . حق تعالى همه را از آنچه كه نبايد و نشايد - خاصه از كذب - نگاه دارد . 21 . نسب ملك شمس الدين كرت ملك مغفور شمس الحق و الدين محمد بن [ 141 ] ابى بكر كرت [ پسر « 1 » ] ملك ركن الدوله والدين است ؛ و ملك ركن الدين از فرزندان خداوند و مخدوم عز الحق والدين عمر مرغنى ، و عمر مرغنى ، وزير ملك و نايب كل سلطان غياث الحق و الدين انار اللّه برهانه . و سلطان غياث الدين را بر وى اعتماد هرچه واثق و دلبستگى هرچه بيشتر ؛ چه عز الدين عمر مرغنى بغايت كيس و فاضل و پيش بين و هنرمند و شجاع و باذل بود ، و به صورت و سيرت ستوده و حسن معروف . و در عهد دولت خود ، از مال حلال خويشتن مساجد و مدارس و رباطات بنا افكند . از آن جمله عمارات مدرسهء مقام مبارك و مزار متبرك كازرگاه است ، كه مثل آن در هيچ بلاد از بلاد خراسان نيست . [ 142 ] و اتفاق است كه در عهد هيچ حاكمى علماء اسلام و حكام انام و زمرهء وجد و عرفان و فرقهء تحقيق و ايقان چنان مرفه الحال و فارغ البال و مجموع خاطر نبوده‌اند كه در ايام او . و شيخ مرحوم عبد اللّه فامى را كه مؤلف تاريخ هرات است ، در مدح او قصيده‌اى است ؛ [ مطلع ] : ايام شد مساعد و اميد شد غنى * در عهد عزّ الدين عمر آن شاه مرغنى

--> ( 1 ) - روضات : ملك شمس الدين پسر ملك ركن الدين است و ملك ركن الدين پسر ملك تاج الدين عثمان مرغنى و تاج الدين عثمان برادر عزّ الدين عمر مرغنى . حبيب السير : ملك شمس الدين محمد دخترزادهء ملك ركن الدين بود و نسب ملك ركن الدين به عزّ الدين عمر مرغنى مىپيوست .